Inleiding

Ik ben een boek aan het schrijven. Voor jou, lieve moeder! Ik deel graag alvast de Inleiding met je. Ik hoop dat je er op 'aan' gaat en geïnspireerd raakt om goed voor jezelf te zorgen. Op alle lagen. Ik ben benieuw of je het boek zou kopen. En als je wensen hebt waarover je zou willen lezen, let me know!

De weg naar huis

Dit boek is er voor alle ouders die zichzelf of hun eigen leven onderweg verloren zijn in de hoop hun kind te redden. Voor alle ouders die het gevoel hebben dat ze gegijzeld worden door het extreme gedrag dat samenhangt met de eetstoornis van hun kind. Ouders bij wie angst, rouw, of woede regeren en bij wie het vertrouwen in hun kind, in zichzelf, of in een goede afloop steeds meer afneemt. Kortom voor ouders die het niet meer trekken en die zich afvragen of er een andere afslag is. Of er een manier is om anders met zichzelf, hun kind en de situatie om te gaan.

Die is er. Het is de afslag terug naar ‘huis’, naar jezelf. Omdat alleen in onszelf de plek te vinden is waar duurzame innerlijke vrede en vertrouwen huizen. Vertrouwen dat je het aankunt, vertrouwen dat niets blijft zoals het nu is, vertrouwen dat er altijd hoop is, en vertrouwen in het leven zelf.

Vertrouwen: de diepe ervaring van innerlijke rust die maakt dat we waardevolle, liefdevolle keuzes kunnen en durven maken, ook in ontwrichtende tijden. In plaats dat we speelballen zijn van ons eigen automatische gedrag of dat van ons kind.

Als je kind gevangen zit in een eetstoornis, en jij een belangrijke rol pakt of krijgt in haar herstel[1], kun je het gevoel hebben dat je een eindeloze marathon aan het lopen bent, maar dat niet alleen, je rent hem ook nog eens met twee gebroken voeten. Een marathon rennen met gebroken voeten, dat kan helemaal niet, zul je denken. Maar dat kan dus wel. Als het gevaar maar groot genoeg is. Zo is ons brein en zenuwstelsel gebouwd. Dat we, zelfs als we zwaar gewond zijn, kunnen overleven door te vechten of vluchten. De wond is er wel, maar we voelen hem niet. Daar komt nog bij dat er geen ruimte is om bij de wond stil te staan, hem te verzorgen, en te helen als we in gevaar zijn.

In jouw geval ben je niet fysiek gewond, maar emotioneel gewond. Als je kind een eetstoornis heeft, en jij merkt dat ze grip verliest, dat de eetstoornis sterker en sterker wordt, dat de verbinding met je kind verandert, als je ziet hoe ze zichzelf beschadigt, dan breekt je hart.

Fysieke pijn en emotionele pijn worden in hetzelfde gebied in ons brein gecreëerd[i] om ons te beschermen. Als het gevaar geweken is, en we veilig zijn, zorgt zowel fysieke- als emotionele pijn ervoor dat we ons terug trekken, of juist veilige verbinding en hulp zoeken, en dat we rusten en onze ‘wonden likken’, zodat het zelfhelend vermogen haar werk kan doen. Als ons brein besluit dat we nog niet veilig zijn, als er blijvend gevaar is, dan zorgt ons brein ervoor dat we door kunnen, dat we onze gewondheid niet voelen. Dit betekent dat onze wonden, in dit geval onze emotionele wonden, niet de zorg krijgen die nodig is, niet de rust, niet de aandacht. Waardoor we wél verder kunnen, ook al zijn we gewond, maar niet herstellen.

Als de situatie aanhoudt, dan is dat roofbouw. We lopen het risico om net als ons kind, in een neerwaartse spiraal terecht te komen. Een neerwaartse spiraal die ons steeds verder van ‘huis’ doet raken, weg van onszelf, van onze draagkracht en veerkracht. En dat terwijl we die juist zo hard nodig hebben.

In de huidige reguliere eetstoornis behandelingen is er nog geen vaste plek voor dit herstelproces van de emotionele ontwrichting van de ouders zelf. Ouders leren, tijdens bijvoorbeeld Family Based Treatment[ii] en Meer Gezins Dagbehandeling[iii], hoe ze kunnen bijdragen aan het herstel van hun kind, maar er is weinig aandacht voor het emotionele herstel en de draagkracht van de ouders zelf.

De rol die je als ouder krijgt, en de taken die daarbij horen, is ongelofelijk zwaar. Ook als je goed in je vel zou zitten. Als ouder moet je dealen met de emotionele manipulatie die vaak bij een eetstoornis komt kijken, moet je zes eetmomenten begeleiden die vaak erg moeizaam gaan, moet je grenzen stellen die tot heftige uitbarstingen bij je kind leiden, intense emoties van je kind reguleren, omgaan met allerlei vormen van dwang, zelfbeschadiging en/ of suïcidaliteit. En dat allemaal met je eigen emotionele gewondheid en ontregeling als fundament.

Als we een eetstoornis vergelijken met een ernstige fysieke aandoening, stel je bijvoorbeeld voor dat jouw kind de diagnose kanker krijgt, ook een potentieel dodelijke ziekte, dan is je hart ook gebroken. Het verschil is dat iedereen, van familie, tot vrienden, tot artsen en behandelaren zich daar continu bewust van is. En daardoor zacht is voor ouders, steunend en ondersteunend. Als je kind een eetstoornis heeft wordt je onderdeel van de behandeling. Sterker nog, er wordt je verteld dat jouw inzet nodig is voor het slagen van de behandeling en van het herstel. Stel je voor dat ouders verteld werd dat het slagen van de chemotherapie af zou hangen van hun inzet, hoe denk je dat ze zich zouden voelen? Wat zou het doen met hun draagkracht? Iedereen zou snappen dat je dat niet van ouders in die situatie kunt vragen. Als je kind een eetstoornis heeft is dat wél wat er gevraagd wordt.

Daarom heb ik dit boek geschreven. Als gids en als houvast. Als een lifeline tijdens de eetstoornis, maar ook daarna. Want ook als je kind hersteld is, ben jij dat waarschijnlijk nog niet. Pas dan komt er ruimte om ook zelf duurzaam te herstellen.

Want wat gebeurt er?

Het is ontzettend lastig; ons kind is gevangen in een eetstoornis en wij zijn gevangen in het bezig zijn met ons kind, zowel letterlijk als figuurlijk. Co-dependency heet dat. Ons kind is afhankelijk van de eetstoornis en wij worden op den duur afhankelijk van het bezig zijn met ons kind. Ons kind is ziek en wij gaan ook ziek denken, voelen en doen. We verliezen onze helderheid en onze eigen ruimte en kracht, ons eigen leven, en we verliezen de verbinding met onszelf.

Als we niet oppassen leggen we onze mentale, emotionele en fysieke gezondheid in handen van ons kind. Als zij beter is, dan gaat het met mij ook beter, denken we. Maar ons kind kan en mag niet de bron zijn van ons welzijn. Dus net als ons kind voor de moeilijke taak staat los te komen van de eetstoornis, staan wij voor de moeilijk taak om los te komen van het redden, fixen, controleren en continu nadenken over ons kind. Net als ons kind hebben wij de reis naar binnen te maken om ons beter te gaan voelen en duurzaam te herstellen van deze ontwrichting.

En om vertrouwen te vinden. In onszelf. Het vertrouwen dat we het aankunnen, dat we kunnen dragen wat we te dragen hebben. Angst, verdriet, woede, onzekerheid, tegenslagen. En, misschien wel het belangrijkst, dat we het aankunnen om geen controle te hebben over het herstel van ons kind. Wél invloed, maar geen controle. Hoe moeilijk is dat…..

Dit boek geeft een route voor dat proces. De route voor de reis naar binnen; de reis terug naar jezelf. Jouw lieve zelf, die je onderweg waarschijnlijk zo enorm bent krijt geraakt. Een reis naar heling en naar vertrouwen.

Ik ben graag jouw gids op deze route. Vanuit mijn doorleefde ervaring als ‘moeder van’ en mijn kennis van chronische stress en trauma als psycholoog. Een gids heeft ervaring in het gebied, kent de obstakels, de steile hellingen, maar ook de rustpunten, lichtpunten en hoogtepunten. Een gids kan de weg wijzen, mogelijkheden laten zien, maar lopen moeten we zelf. Het is ons pad en we kiezen zelf, elk moment opnieuw, welke afslag we nemen en wanneer we rusten. Ik gun je dat je jouw reis terug naar jezelf en je eigen heling als een avontuur kunt zien. Als een reis waar je de rest van je leven de vruchten van plukt.

Wat kun je verwachten?

Ik deel in dit boek zowel op wetenschap gebaseerde kennis met je, als mijn persoonlijke intieme ervaring als moeder en mens. Mijn kennis heb ik de afgelopen 33 jaar opgedaan tijdens mijn studie psychologie en de vele cursussen, workshops en opleidingen die ik gevolgd heb om mezelf te blijven ontwikkelen als vakvrouw en als mens. Vanuit een enorme drang om te begrijpen wat het betekent om mens te zijn, een drang die ik van jongs af aan heb, heb ik met ontzettend veel plezier alle kennis opgezogen over onze psyche, ons denken en voelen, over verlangen, over de kracht van overtuigingen en wereldbeeld, over onze mindset, onze persoonlijke waarden en spiritualiteit. Uiteindelijk heb ik me gespecialiseerd in de impact van levensgebeurtenissen en chronische stress op onze gezondheid en de kwaliteit van ons leven. Ook heb ik me intensief verdiept in emotioneel trauma; met andere woorden in ‘emotionele gewondheid’. En dan met name in de vorm van trauma die de meesten van ons kennen; emotionele beschadigingen ontstaan in de hechting aan onze ouders/ verzorgers of in andere belangrijke relaties. Of door gebeurtenissen die we hebben mee gemaakt toen we jong waren maar nog niet helemaal verwerkt hebben. Of gepest zijn, of buiten gesloten. Het gaat over situaties of perioden die niet zozeer levensbedreigend waren, maar die wel hun sporen hebben achtergelaten en ons (deels) gevormd hebben. Het gaat om wonden die nog niet geheeld zijn, en daardoor doorwerken in het heden. Zeker wanneer we voor nieuwe emotionele uitdagingen komen te staan, zoals nu. Ik heb mogen studeren bij een grote leraar op dat gebied, Gabor Maté, en geef dat wat ik geleerd heb over emotionele gewondheid, geïntegreerd met mijn eigen ervaring en visie, met liefde aan jou door.

Naast mijn westerse wetenschappelijke studie ben ik ook vijftien jaar lang leerling geweest bij Saswitha Opleiding voor Yoga en Wijsbegeerte. De oudste yogaopleiding van Nederland, die in 2024 helaas de deuren heeft moeten sluiten als gevolg van de pandemie. Tijdens die vijftien jaar ben ik diep gevoed en geïnspireerd door alle wijsheid uit de yogatraditie. Wat een rijkdom. Yoga gaat veel en veel verder dan de houdingen, of de yogalessen zoals wij ze hier kennen. Het is een filosofie die over menszijn gaat en over hoe we licht en vrij kunnen leven. Lichaam, relaties, prestaties, denken, voelen, ons hart en onze ziel, alles heeft een plek in yoga. Daarbij kent yoga hele concrete richtlijnen over hoe we om kunnen gaan met emotionele pijn. Yoga in die brede zin van het woord, heeft een fundamentele basis gelegd onder al het werk dat ik doe. Waar we in het westen goed leren analyseren en begrijpen, leert de yogatraditie ons voelen en ervaren, aanwezig zijn in het hier-en-nu, alle lagen in onszelf kennen en erkennen, en met ons hart in de wereld staan. Als westerlingen is dat een uitdaging, wij staan meestal met ons hoofd in de wereld. En daar komen we ver mee, maar we komen er niet over al mee. Zeker niet als het leven uitdagend is. Ik denk dat jij dat momenteel als geen ander ervaart. Los van mijn werk heeft Yoga mij als mens vaste grond gegeven; voor mij geen Leven zonder yoga.

In dit boek verwerk ik alles wat ik geleerd heb, ik kies het meest bruikbare voor jou, in jouw situatie, van Oost en West. Achter in dit boek vind je mijn (inspiratie)bronnen. Ik blijf in dit boek dicht bij mijn, en hopelijk ook jouw, ervaring. Ik claim dan ook niet de waarheid in pacht te hebben. Alles wat ik geleerd heb is in die mate onderdeel van me geworden, dat ik vaak niet precies meer weet wat de oorspronkelijke bron is. Als ik dat wel weet, zal ik de bron uiteraard expliciet vermelden.

Inhoud

In dit boek beschrijf ik de route naar vertrouwen die ik zelf heb gelopen, deels tijdens de eetstoornis en deels nadat mijn dochter hersteld was. Los van mijn ervaring zijn de afslagen op de route gefundeerd in de westerse wetenschap en in de yogatraditie. Voor mij werkte deze route. En nog steeds, er is elke dag wel een afslag die ik neem. Al is het kort. De route bestaat uit acht afslagen en zoveel tijd en ruimte tussen de afslagen als jij nodig hebt. Jij bepaalt hoe lang je bij een afslag stil staat en hoe lang je over de route doet. In de acht hoofdstukken die volgen bewandelen we de afslagen stuk voor stuk. Elke afslag versterkt de verbinding met je authentieke zelf. Met je ervaringen, je beleving, je gevoelens, je lijf, je verlangens, je gedachten. De route versterkt de relatie met jezelf. De relatie met jezelf is de bron zijn van alle andere relaties in je leven, ook van die met je kind. De relatie met jezelf mag op de eerste plaats komen. Het lezen van dit boek, de oefeningen, zie het als quality time met jezelf. Je bent het waard om tijd, aandacht, energie en liefde in te investeren. Meer dan waard.

De route en de acht afslagen zijn innig met elkaar verbonden en versterken elkaar. Het is een holistische levende route. Elke afslag die je neemt heeft invloed op jouw beleving van de andere afslagen en van de route als geheel. Ook al zou je uiteindelijk slechts een van de afslagen blijvend in jouw leven verankeren, dan nog beïnvloed je jouw veerkracht en welzijn fundamenteel.

[1] Waar ik haar schrijf bedoel ik ook hem/ hen.